logoright

Stichting Weidegang wordt mede gefinancierd door ZuivelNL
 

Naast zijn WeideVakmail schrijft de Weideman ook iedere maand een column voor vakblad Melkvee. U kunt de column van augustus hieronder lezen.

foto eind handtekening



Toekomstplan funderen op gras!


De Rabobank pleit voor een sector breed toekomstplan voor de melkveehouderij. Als Weideman hou ik wel van focus en planning, dus ik zeg: doen!

Het heeft bijvoorbeeld wat lang geduurd voor we de rem gevonden hebben voor de groeiende fosfaatproductie. Door de verdeeldheid in de sector gaat het aantrekken van die rem nu op een noodstop lijken, met alle ongemakken van dien. Niet langer wachten, zou ik zeggen.

Het tweede punt dat de Rabobank van belang noemt is ruimte houden voor ontwikkeling van melkveebedrijven. Dat heeft alles te maken met draagvlak: hoe aardig worden melkveehouders door hun omgeving gevonden? Je zult wel begrijpen waar ik dan mee kom. Laat onze zwart- en roodbonte ambassadeurs heerlijk rond grazen in het groene landschap. Zij krijgen in alle onschuld meer voor elkaar dan welke miljoenenverslindende mediacampagne ook. En leggen zo de best denkbare groene vloer onder het maatschappelijk draagvlak van de melkveehouderij.

Het verdienmodel verbeteren, oftewel meer geld verdienen met zuivel, is het derde punt waar Rabobank op wijst. De zuivel moet blijven investeren in producten en markten om de koppositie in Europa te versterken en te behouden. Het maakt de melkprijs minder bevattelijk voor dalen in de wereldmarkt en spekt in betere tijden de kas van de melkveehouders. Zorg er dan wel voor dat betere opbrengsten niet leiden tot verhoging van kosten, zoals afgelopen jaren op te veel bedrijven is gebeurd. Wellicht is het ook de Rabobank toevertrouwd om daarvoor een oogje in het zeil te houden. Want met onze kostprijs zijn we al de hoogste in Europa en dat is bepaald een handicap in periodes met lagere melkprijzen.

Ik heb er vaker in deze column en in mijn Weidevakmails op gewezen dat het Nederlandse grasland niet alleen een gouden troef is voor draagvlak voor de sector en imago voor onze producten. Er zit ook nog een enorme potentie voor kostenbesparing. Wageningen heeft berekend dat het mogelijk moet zijn de grasopbrengst per hectare met nog 50% te verhogen. Dat zou ruim een half miljard Euro aan voerkosten besparen. Door de koe dat gras al weidend zelf te laten oogsten komt daar nog 100 miljoen Euro bij. Dat is €30.000,- per melkveebedrijf!
Dan hebben we het niet over een nieuwe richting met veel onzekerheden en hobbels. Nee, investeren in gras en weiden is relatief goedkoop. De kennis en ervaring zijn voorhanden. Enthousiasme, vakmanschap en aandacht zijn de belangrijkste ingrediënten om het te realiseren. Een doortimmerd toekomstplan, ja graag. Het fundament is bij deze gelegd en bestaat uit gras.



We spreken elkaar,
de-Weideman-Def

PS Wil je ook aan de slag als weidevakman: geef je dan nu op voor de FarmWalk onder begeleiding van een WeideCoach op www.stichtingweidegang.nl



26 augustus 2016


De Weideman: "Naar de derde ronde"



Stempel-Def-V2

Tip: Warme dagen vragen smakelijk voer. Natrium verhoogt de smaak en opname van het gras. Juist bij dit warme weer helpt het ook de natriumvoorziening van de koe op peil te houden. Op hete dagen verliest de koe veel zout via het zweet. Is het gras niet met natrium bemest, dan kan een schepje zout aan het voerhek ook geen kwaad. Dat helpt ook tegen broei. 

Tip: maatregelen tegen broei: 

• Breng het voer pas kort voor de koeien het opvreten aan het voerhek. 
• Voorkom met vegen en schuiven dat resten zich ophopen
• Laat het een keer op zijn
• Voerresten afvoeren
• Houd de sleufsilo schoon en laat geen gebruikt plastic wapperen


In juli en begin augustus zorgde het wisselvallige weer voor ‘herfst in de wei’. Inmiddels lijkt het weer hoogzomer. Het is puffen met die bloedhete dagen. Maar is het niet geweldig om eindelijk volop te kunnen maaien en mest uitrijden zonder stress over het weer. Alles aan kant? Ik zeg: geniet van de mooie avonden, stap weer eens gezellig samen op de fiets, pak een biertje!

Let wel. Als deze oprisping van de zomer voorbij is zitten we ineens in het najaar. Met kortere nachten, slapper gras en kans op kroonroest. We gaan met de beweiding naar de ‘derde ronde’ zeg ik dan als weideman. In het najaarsgras zit nog veel voederwaarde, maar de echte smakelijkheid is eraf en het najaar betekent vaker nat weer. 
Belangrijk voor de derde ronde is dat je steeds voldoende verse weides hebt. Wat dat betreft begint het goed, want afgelopen twee weken kon er veel gemaaid worden. Dan is er over twee tot drie weken volop etgroen beschikbaar. Om de productie op peil te houden ga je in het najaar wat ruimer bijvoeren. Schiet daar niet in door, want anders hou je in oktober een bak gras over, die onbenut de winter in gaat. 

Hergroei is minder belangrijk, goed gras aanbieden des te meer. Je kunt jong inscharen bi 1200 – 1500 kg drogestof. De planning kan heel eenvoudig: elke dag een perceel, volgende dag een nieuw perceel en als je alle percelen gehad hebt, een nieuwe ronde maken tot het niet meer gaat. Overigens is het najaar ook een uitgelezen moment voor opstallers om met een paar uur weidegang per dag het gras te benutten. En koeien te trainen als je volgend jaar wilt gaan weiden!
Onderstaande grafiek uit een onderzoek op Zegveld laat zien dat koeien die voortdurend op etgroen liepen vergeleken met ‘gewoon gras’ de meeste kilogrammen vet en eiwit produceren.

20160826 melkproductie
Verloop melkproductie op herfstgras op Zegveld uit 1990. Vooral de lijn ‘etgroen’
presteert goed. Start vanaf 1 juli.

Er is afgelopen twee weken veel mest uitgereden. Bij 10 kuub mest is dat 40 kg N, genoeg voor twee snedes. Gebruik de kunstmest die je over hebt op percelen waar je veel gras geoogst hebt en waar nu geen mest is uitgereden. Op percelen waar je na maaien gaat weiden is 50 kg KAS voldoende. Dat zorgt voor jong vers gras en heeft minder nawerking.

20160826 wiedeg
Ruwbeemd profiteerde van de natte zomer, maar krijgt het nu moeilijk. Dat biedt kansen om met een stevige wiedeg-behandeling een klap uit te delen. Intensief weiden van percelen met veel ruwbeemd helpt ook.


Bodemtemperatuur, grasgroei en samenstelling
20160826 meetnet2
--=Geen gegevens beschikbaar
Bronnen:Amazing Grazing, De Heus Voeders BV, Agrifirm Feed, VIC Zegveld, CAH Vilentum en van Hall Larenstein.

Met 40 tot 50 kg drogestof per week was de grasgroei afgelopen week nog heel behoorlijk. Het Zuiden moet het met minder doen en ik verwacht dat de groei nog verder afneemt door hitte, hoge bodemtemperatuur en snelle verdamping. 
De kwaliteit van het gras is goed, omdat er jong wordt ingeschaard. De voederwaarde is overal 950 VEM of hoger. Het Ruw Eiwit schommelt tussen de 200 en 250 gram per kg drogestof. Stem de bijvoeding daar goed op af, dan wordt het graseiwit goed benut. Let erop dat de grasopname dagelijks kan variëren. Heb je veel snijmaïs in het rantsoen dan is het goed om een eiwitrijk product achter de hand te hebben.

  
  
 We spreken elkaar,  
de-Weideman-Def  



logo-zuivelnl
De Weideman wordt mogelijk gemaakt door ZuivelNL



18 augustus 2016


De Weideman: Wijzer van de kringloop



Stempel-Def-V2


Tip: Mest uitrijden kan nog. Hou het op maximaal 15 kuub per hectare en op percelen die je nog kunt maaien. Op percelen die je na maaien gaat weiden gebruik je liever zo’n 50 kg KAS, dat leidt tot jong vers gras en heeft minder nawerking. Kortere daglengtes en minder zon, kunnen er samen voor zorgen dat een deel van de opgenomen stikstof in het gras niet wordt omgezet in verteerbaar eiwit.

Tip: Bereken de opname van vers gras eens een keer deze week en vergelijk dat met waar je vanuit gaat in het rantsoen. De totale opname van een koe varieert, maar is gemiddeld rond 20 kg drogestof per dag, bij een krachtvoeropname van 7 kg. En vergelijk de vers gras voederwaarden van deze week eens met die in je rantsoen.

Net als het KNMI toegeeft dat het inderdaad een treurige zomer is met weinig zomerse dagen, begint de zon aan een inhaalrace. Eindelijk werd het even lekker zomer deze week. Heerlijk. 

Ik wilde het maar eens over de KringloopWijzer hebben. Zien we daar als weidende veehouders de zon schijnen? Kun je met goed graslandbeheer en weidegang gunstig scoren op benutting van stikstof en fosfaat in de mineralenkringlopen op je bedrijf? Of sta je als boer met de koeien buiten al op een 1-0 achterstand bij je collega’s met de koeien op stal? Dat zou je zo maar kunnen denken (of aangepraat krijgen). Want: bij weidegang haal je iets minder tonnen drogestof van je land (10-15%). En in vers gras zit meer stikstof en fosfor dan de koeien gemiddeld nodig hebben.

Even scherpstellen: de KLW maakt de mineralenstromen op je bedrijf inzichtelijk. Een paar kengetallen helpen om te laten zien waar je staat. Allereerst zijn dat de fosfaatexcretie in kg per ton geproduceerde melk en de stikstofexcretie in kg per ton melk. En daarnaast de opbrengst van je grasland in kg drogestof per jaar en de fosfaatbenutting van de bodem in %. Zijn je cijfers gunstig dan kun je met de KLW aantonen dat je fosfaat- en/of stikstofexcretie lager is dan forfaitair en hoef je minder mest af te voeren (of is er ruimte om een paar koeien extra aan te houden).

Uit een analyse van cijfers van bijna 2800 bedrijven in 2013 en 2014 blijkt dat ik je gerust kan stellen over weidegang: op bedrijven met 1000 uren weidegang is de spreiding in resultaten net zo groot als op bedrijven met 0 uur weidegang. Met andere woorden: vakmanschap wordt beloond met een lagere N- en P- excretie (BEX) en een hogere P-opbrengst van het grasland (BEP). Dit geldt voor opstallers èn voor weiders. Als weiden slecht was voor de KLW zou je in onderstaande grafiek bij 1000 uren weidegang veel puntjes boven de gemiddelde lijn moeten zien en minder eronder. 
20160818 fosfaat
BEX-resultaten voor fosfaat van 2800 bedrijven in 2013 en 2014.

De variatie in resultaten is groot en dat betekent dat er op veel bedrijven nog veel ruimte is voor verbetering. Het is mogelijk om met weidegang hoge drogestofopbrengsten te halen en een hoge fosfaatbenutting van de bodem. En het is mogelijk om met weidegang een lage stikstof- en fosfaatexcretie per ton melk te halen. Het zal je niet verbazen dat een goede vers-grasopname in de weide een sleutel is naar succes. Stem je daar de bijvoeding op stal vervolgens op af, dan zit je goed met de benutting van stikstof en fosfor uit voer. 

Tips voor een betere KLW bij weidegang

Hogere opbrengst
  • Inscharen bij 1700 tot maximaal 2200 kg ds, maaisnedes 3500-4000kg ds
  • Passende percelen, ook pinken niet te grote stukken geven
  • Uitgekiende bemesting

Betere benutting

  • Weideresten vermijden: koeien met ‘trek’ het land in
  • Vertrapping voorkomen door koppels te splitsen en een aparte in en uitgang te maken
  • Bijvoeding aanpassen op grasaanbod en –samenstelling (sturen op ureum). Rantsoen gemiddeld 150 gram RE en maximaal 3,5 P per kg drogestof.
  • Ontwatering en beregening optimaliseren
  • Weinig jongvee, vaarzen op 24 maanden laten afkalven

20160818 hooien
Lekker, deze week volop gelegenheid om in te kuilen en zelfs om te hooien!



bodemtemperatuur, grasgroei en samenstelling

20160818 meetnet
--=geen gegevens beschikbaar
Bronnen: Amazing Grazing, De Heus Voeders BV, Agrifirm Feed, VIC Zegveld, CAH Vilentum en van Hall Larenstein.

Het suikergehalte is de afgelopen week flink gestegen. En dat is ideaal als je deze week hebt ingekuild of gehooid. Ook het VEM-gehalte is gestegen, in het noorden en westen ligt het nu zelfs op 1.000 VEM, aanzienlijk hoger dan de 940 VEM die het gras vorig jaar rond deze tijd bevatte.  Het ruw eiwitgehalte is landelijk gedaald naar een gemiddelde van 210 gram.
  
  
 We spreken elkaar,  
de-Weideman-Def  



logo-zuivelnl
De Weideman wordt mogelijk gemaakt door ZuivelNL
Naast zijn WeideVakmail schrijft de Weideman ook iedere maand een column voor vakblad Melkvee. U kunt de column van juli hieronder lezen.

foto eind handtekening



Het imago van Skoda, VW en Audi

Wijnand Pon heeft begin deze maand de pers uitgenodigd op zijn melkveebedrijf. Boodschap: hij is tegen de weidepremie van één cent bij Friesland Campina. Opmerkelijk, want hij levert zijn melk aan A-ware. Pon: ‘Door zo de nadruk te leggen op weidegang wordt ons type bedrijfsvoering min of meer neergezet als inferieur’. Zo’n statement van een marketingman, dat verdient een analyse.

Die analyse begint voor mij bij Albert Heijn. Naast de verse melk, karnemelk, vla en yoghurts in allerlei smaken, gemaakt van weidemelk, ligt daar ook nog de kaas en sinds kort de slagroom met een weidemelklogo. En voor eind 2016 komt daar het meeste roomijs nog bij, zo is mij verteld.

Ook bij andere supermarkten rukt weidezuivel op in de schappen. Zelfs Aldi wil niet achter blijven en heeft de eerste huismerkkaas met het weidemelklogo in de schappen. Het lijkt mij niet zo’n gewaagde stelling meer dat weidezuivel in Nederland de nieuwe standaard wordt. En misschien volgt Duitsland ons daarin. De eerste weidezuivelproducten zijn daar al gesignaleerd.
Buiten Europa wordt nog geen weidemelk verkocht. Maar het beeld van de blauwe luchten, groene weilanden en koeien die daarin grazen maken van Nederlandse zuivel een sterk merk.

De stelling van Pon dat ‘zijn melk niet minder is en zijn koeien het ook niet minder hebben’ onderschrijf ik wel. Maar ja, hij weet ook als geen ander dat consumenten meer voor een auto over hebben als er een VW-logo op staat, in plaats van een Skoda-embleem. En voor een Audi betalen ze grif nog meer. Emotie heeft een waarde in de markt. Als het om voeding gaat zijn consumenten bereid meer te betalen voor producten die ‘natuurlijk’ en ‘authentiek’ zijn. Waarden die één op één gelinkt worden aan weidegang. Weidegang vertegenwoordigt dus gewoon waarde in de consumentenmarkt.

De stelling van Pon dat ‘de kostprijs met weidegang met 4 cent wordt verhoogd’ lijkt mij een slag in de lucht. Volgens mij kan hij één of twee cent per kg melk meer verdienen als hij net zo veel aandacht geeft aan zijn gras als aan zijn koeien. Een wekelijkse FarmWalk is hiervoor een goede eerste stap.
Die wandeling door je eigen land om grashoeveelheden te schatten en je planning te maken, is een heel goed middel om weidegang strak te managen. Ook met een paar honderd koeien. Ik daag Wijnand Pon uit om het eens te proberen.



We spreken elkaar,
de-Weideman-Def

PS Wil je ook aan de slag als weidevakman: geef je dan nu op voor de FarmWalk onder begeleiding van een WeideCoach op www.stichtingweidegang.nl